ابراهیم ادهم

نقل است كــــه ابراهيم نشسته بود. مردي بيامد و گفت: اي شيخ! من بر خود بسي ظلم كرده ام. مرا سخني بگوي تا آن را اَمام خــــود سازم.

 ابراهيم گفت: اگر از من شش خصلت قبول كني، بعد از آن هيچ تو را زيان ندارد:

 اول آن است كه چون معصيتي خواهي كرد، روزي او مخور. او گفت: هر چه در عالم است، رزق اوست من از كجا خورم؟. ابراهيم گفت: نيكو بُود كه رزق او خـــوري و در وي عــــاصي باشي؟

 دوم آن كه چون معصيتي خواهي كـــرد از مُلك خداي ـ تعالي ـ بيرون شو. گفت: اين سخن دشوارتر است. چون مشرق و مغرب بلاد الله است، من كجا روم؟. ابراهيم گفت:نيكو بُود كه ساكن بلاد او باشي و در وي عاصي باشي؟

سوم آن كه چون معصيتي كني، جايي كن كه خداي ـ تعـالي ـ تو را نبيند. مرد گفت: اين چگونه باشد، كه او را عالم الاسرار است. ابراهيم گفت: نيكو بُود كه رزق او خوري و ساكن بلاد او باشي، و از او شرم نداري و در نظر او معصيت كني؟

 چهارم آن است كه چون ملك الموت به قبض جان تو آيد، بگو كه: مهلتم ده تا توبه كنم . گفت: او از من اين قبول نكند. گفت: پس چون قادر نيستي كه ملك الموت را يك دم از خود دور كني، تواند بود كه پيش از آن كه بيايد توبه كني.

 پنجم چون منكر و نكير بر تو آيند، هر دو را از خود دفع كني. گفت: هرگز نتوانم. گفت: پس جواب ايشان را اكنون آمـــــاده كن.

 ششم آن است كه فرداي قيامت كه فرمان آيد كه: گناهكاران را به دوزخ برند، تو مرو! گفت: امكان باشد كه من با فريشتگان برآيم؟ پس گفت:تمام است اين چه گفتي. و در حال، توبه كرد. و در توبه شش سال بود تا از دنيا رحلت كرد.

نقل است كه از ابراهيم پرسيدند كه: از چيست كه خداوند ـ تعالي ـ فرموده است: (... بخوانيد مرا تا دعايتان را استجــابت كنم... مؤمن، آيه 60) ميخوانيم و اجابت نميآيد. گفت: از بهر آن كه خداي را تـَعالي و تقدس ـ ميدانيد و طـاعتش نميداريد. و رسول وي را ميشناسيد و متابعت سنت وي نميكنيد و قرآن ميخوانيد و بدان عمـــل نمي نمايد و نعمت ميخــــوريد و شكر نميگوييد و ميدانيد كه بهشت آراسته است از بـــــراي مطيعان، و طلب نميكنيد و دوزخ آفريده است از براي عاصيان با سلاسل و اغلال آتشين، و از آن نميترسيد و نميگريزيد و ميدانيد كه شيطان دشمن است و با او عداوت نميكنيد و ميدانيد كه مرگ هست و ساختگي مرگ نميكنيد و مادر و پدر و فرزندان را در خاك ميكنيد و از آن عبرت نميگيريد و از عيبهاي خــــــود دست نميداريد و هميشه به عيب ديگران مشغوليد. كسي كـــــه چنين بُوَد، دعاي او چون به اجـــابت پيوندد؟ اين همه تحمل، از آثار صفت صبوري و رحيمي است و موقوف به روز جزاست.

شیخ عطار

ارسالی هنگامه زهرا فروغ